Dobro jutro

Revija za male proizvođače, hobiste i ljubitelje prirode

TEMA BROJA: RAJSKA JABUKA OSVAJA VOĆNJAK

Dunja, ili rajska jabuka kako je još zovu, jedna je od jabučastih voćnih vrsta koja će u narednom periodu biti najinteresantnija za voćare

Dunja, ili rajska jabuka, voćna je vrsta čiji kvaliteti su bili dobro poznati i u prošlosti, a stručnjaci danas u njoj vide veliku šansu za srpsko voćarstvo. Generacije je pamte po mirisu, kojim je sa vrhova ormara opijala i ispunjavala seoska domaćinstva. Njeno aromatično svojstvo pominje 1921. godine doajen sprske političke scene Dragiša Lapčević, nazivajući ga "prostonarodnom parfimerijom ne samo za nedra devojačka kao što narodna pesma peva, već i za gostinske sobe i vajate u kojima se stanuje, zato su oni bili iskićeni dunjama i jabukama".

 

-Ova voćna vrsta postaje sve interesantnija kod nas - kaže prof. dr. Zoran Keserović sa Poljoprivrednog fakulteta u Novom Sadu. - U poslednjih deset godinakada se govori o jabučastim voćnim vrstama najviše se postiglo na polju unapređenje tehnologijeproizvodnje jabuka, ali budući da se u Rusiji i Maroku podižu velike plantaže jabuka, moramo polako prelaziti na druge deficitirane voćne vrste.

Pored kruške, dunja je jedna od jabučastih voćnih vrsta koje će u narednom periodu biti među najinteresantnijim. Iako je veoma tražena, pre svega za proizvodnju rakije, malo je zastupljena u voćarstvu Srbije, tek sa oko 1.800 hektara., međutim i te male površine su dovoljne da Srbija bude pored Španije među vodećim zemljama u Evropi. Najveće površine pod dunjom nalaze se u južnoj i centralnoj Srbiji, u opštinama Blace, Aleksandrovac, u Kraljevu, Prokuplju i Vranju. U poslednje vreme primetno je veliko zanimanje proizvođača za podizanje zasada dunje. Pored toga što je interesantna za preradu, polako je počeo i izvoz na rusko tržište.

 

Dunja se smatra simbolom plodnosti, koristi se kao sveža, ali i prerađena, u kompotima, slatkom, džemovima, sokovima, rakiji. Upotrebljava se kao pomoćno sredstvo u lečenju raznih bolesti, bubrega, stomačnih oboljenje, krvnih sudova, arterio skleroze. Utiče na povećanje umne i radne sposobnosti čoveka i pomaže kod oporavka rekovalescenata. Koristi se u farmaceutskoj industriji kao i u kozmetici. Pored vode koju ima, više od 83 odsto, sadrži dosta ugljenih hidrata - oko 15 odsto, kalijuma oko 197 miligrama, fosfora oko 17 miligrama i vitamina C oko 15 miligrama.

 

Z. Milosavljević

Oktobar 2018.

 

Više pročitajte u novinama ili elektronskom izdanju broja 558.